Mệnh giá thẻ BHYT hiện chỉ có 650.000 đồng/thẻ/năm, còn thấp hơn giá giường hồi sức cấp cứu 677.000 đồng/giường/ngày. Những bệnh nhân “chắt bóp” không mua thẻ BHYT nên đành phải tự trả hàng chục ngày tiền giường hồi sức, chưa kể tiền thuốc, điều trị lên đến nửa tỷ đồng.

 

(Tác phẩm đạt Giải B loại hình Báo in, Giải Báo chí toàn quốc về BHXH, BHYT năm 2015 - 2016, do BHXH Việt Nam phối hợp với Hội Nhà báo Việt Nam tổ chức)

 

 

 LTS: Trẻ trung, khỏe mạnh, nhiều người nghĩ rằng “mình đồng, da sắt” không ốm đau, bệnh trọng nên không mua BHYT. Nhưng đến khi cấp cứu, tai nạn phải chi trả 200-300 triệu đồng viện phí trong vài ngày, gia đình phải bán nhà, vay mượn khắp nơi. Trong khi đó, Bộ Y tế cũng đang đề xuất tăng viện phí ở nhóm không có BHYT vào đầu năm 2017. Gánh nặng sẽ tăng gấp đôi, gấp rưỡi so với hiện nay nếu người dân chậm chễ tham gia BHYT.

 

 

 

   Bệnh đến – núi lở

  Sau 20 ngày điều trị tích cực, bệnh nhân Nguyễn Thị H. (33 tuổi, trú tại Ba Vì, Hà Nội) đã tỉnh được chút ít, tuy nhiên gương mặt vẫn vàng bủng beo. GS. Nguyễn Gia Bình, Trưởng khoa Hồi sức tích cực (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, bệnh nhân H. nhập viện trong tình trạng đau bụng, co giật, hôn mê và đang mang thai hơn 07 tháng. Xét nghiệm cho thấy, bệnh nhân bị nhiễm độc thai nghén, dẫn đến suy gan, suy thận, rối loạn đông máu. Sau khi được mổ cấp cứu lấy thai, bệnh nhân phải lọc máu liên tục, truyền máu và các chế phẩm máu mới có thể “nhặt được nửa cái mạng về”. Theo GS. Bình, chi phí 20 ngày điều trị (từ 19/09 đến 09/10) của bệnh nhân H. đã lên đến 247 triệu đồng. Đáng nói, chị H. không có BHYT, do đó, gia đình sẽ phải thanh toán 100%. Tuy nhiên, gia đình chị H.mới chỉ lo được 60 triệu.

  Chị H. yếu ớt cho biết, hai vợ chồng chị đều làm ruộng, đã có hai con. Bình thường không ốm đau thì gia đình cũng tạm đủ ăn, cho hai con ăn học. “Chỉ có hai con là học sinh thì vợ chồng tôi cố gắng đóng BHYT cho các cháu còn hai vợ chồng đều không mua. Tôi cũng được cán bộ xã vận động tham gia BHYT nhưng không dư dả tiền bạc nên còn chần chừ. Cứ nghĩ hai vợ chồng đều khỏe như trâu, chưa từng tốn đồng thuốc nào. Ai ngờ, ốm đau một lần đã tốn khoản tiền khổng lồ mà cả đời hai vợ chồng cũng chưa bao giờ biết đến. Biết thế nhịn ăn, nhịn tiêu một chút để mua BHYT” – chị H. ướt mắt.

  Chị cho biết, trong nhà chỉ có vài triệu, chồng chị chạy vạy khắp nơi mới vay được vài chục triệu nhưng không thấm tháp vào đâu với tiền viện phí. Chồng chị tính đến nước bán nhà nhưng căn nhà ở quê cũng chả được bao nhiêu tiền.

  Cùng cảnh ngộ, chị Nguyễn Thị M. (35 tuổi, mang thai 7,5 tháng, trú tại Đông Anh, Hà Nội) chỉ 01 tuần nhập viện (từ 29/09) vì viêm cơ tim, sốt cao, suy đa phủ tạng đã điều trị hết 279 triệu đồng. Do chị M. không có BHYT nên gia đình cũng đang tính bán nhà để lo cho con. Bà Phạm Thị Thức (60 tuổi) – mẹ chị M cho biết, đã gần đến ngày sinh nên chị M. cũng mới đóng tiền mua BHYT nhưng còn vài tuần nữa mới được hưởng chế độ. Nào ngờ bệnh đến như núi lở khiến cả nhà khốn đốn. Hai vợ chồng đều làm ruộng nên cuộc sống còn khó khăn. Hiện cả họ hàng nội ngoại hai bên đã xúm vào giúp đỡ, tuy nhiên số tiền vay chỉ mới được hơn 100 triệu.

  “Đó là chưa kể đến việc cháu còn phải điều trị dài ngày nữa, tốn kém có thể gấp 2-3 lần 274 triệu. Nhưng mạng người quan trọng, cháu nó còn 02 đứa con thơ dại cần chăm sóc. Gia đình cũng đã dự định bán nhà để cứu cháu. Dù nghèo thì cháu vẫn còn gia đình cùng gánh vác. Còn sống thì còn làm ra tiền”- bà Thức nhận định. Bà Thức cho biết, hiện hai vợ chồng bà chỉ có chồng là có BHYT, còn bà vẫn lấn cấn tiếc hơn 600.000 đồng. Nhưng sau đợt ốm này của con gái thì bà sợ rồi. Nếu có BHYT thì đã được nhà nước trả hộ tới 80%, nhà chỉ phải lo 30-50 triệu đồng, cũng không đẩy gia đình đến mức quá khó khăn như hiện nay. “Sau đợt này tôi cũng nhất định đi mua BHYT. Ai biết sẽ ốm đau, tai nạn lúc nào đâu” – bà Thức tâm tình.

   Người nghèo – bệnh trọng

  Mặt mũi bơ phờ, chị Nguyễn Thị Huân (trú tại Thanh Đình, Việt Trì, Phú Thọ) đang trông con tại Bệnh viện Việt Đức Hà Nội cho biết, con trai chị bị chấn thương sọ não mới nhập viện được gần 01 tuần. Cháu cũng đã qua cơn hiểm nghèo nhưng vẫn còn phải điều trị lâu dài, dự tính phải tốn cả trăm triệu viện phí. “Cháu mới 18 tuổi, trước đây cháu là học sinh thì có tham gia BHYT. Nhưng 03 năm nay cháu đã nghỉ học, đi học nghề thì tôi không mua BHYT cho cháu nữa. Bố cháu bị tai biến đã mất sức lao động nhiều năm, chỉ có tôi là lao động chính trong nhà. Nhưng lương công nhân cũng chỉ đủ tiền đong gạo. Giờ cháu bị tai nạn thế này thì biết trông vào đâu” – chị Huân nói. Chị cho biết, ngay khi con vào viện, chị đã lấy sổ đỏ thế chấp ngân hàng vay được 50 triệu. Ngay cả nhà cũng có nguy cơ mất mà tiền viện phí cũng chưa đủ. “Cứ nghĩ con khỏe mạnh, bao năm mua BHYT có dùng đâu, nào ngờ… Nhà nghèo bệnh trọng khó sống quá cô ơi” – chị Huân buồn rầu.

  Bà Nguyễn Thị Bích Hường, Phó Giám đốc Bệnh viện Việt Đức cho biết, khoảng 30-40% người dân đến khám và điều trị bệnh tại Bệnh viện Việt Đức không có BHYT. Nhiều người dân nhập viện trong tình trạng bị tai nạn nặng như chấn thương sọ não, chấn thương cột sống, gãy chân tay, đa chấn thương… Các thương tích này đều phải “động dao kéo”, điều trị dài ngày với các kỹ thuật cao, thuốc đắt tiền. Chỉ vài ngày tiền viện phí có thể lên đến vài trăm triệu đồng. “Nếu không có BHYT thì người dân sẽ khốn đốn” – bà Hường nhận định.

  Còn tại khoa Hồi sức tích cực (Bệnh viện Bạch Mai) thường xuyên có hàng chục bệnh nhân thập tử nhất sinh. Vào đến đây, người nhà mới hiểu thế nào là “máy ngốn tiền”. GS. Bình cho biết, các bệnh nhân tới khoa đều rất nặng, thường suy đa tạng, tổn thương tim phổi, suy gan cấp nên phải tiến hành lọc máu, dùng kháng sinh đặc trị, thậm chí phải dùng đến cả kỹ thuật tim phổi nhân tạo (ECMO), mỗi ngày nằm ở khoa phải chi phí vài chục triệu. Do đó trung bình một bệnh nhân ở khoa Hồi sức tích cực phải tiêu tốn 300-400 triệu viện phí. Có không ít bệnh nhân phải chi đến tiền tỷ. Với những bệnh nhân có BHYT, được BHYT chi trả ít nhất cũng được 80% thì vài chục triệu đồng chi trả, gia đình vẫn có thể lo được. Nếu như không có BHYT, cùng lúc phải lo viện phí 500-600 triệu đồng thì đến người giàu cũng… khóc. Theo GS. Bình, hiện ở khoa thường có khoảng 30% người bệnh không có BHYT, mà rất nhiều người đều ở ranh giới giữa nghèo và cận nghèo, kiếm sống chật vật chỉ đủ ăn, không có tiền tích cóp.

  Chia sẻ câu chuyện này, bác sĩ Nguyễn Trung Cấp, phụ trách khoa Cấp cứu (Bệnh viện Nhiệt đới Trung ương) cho biết: “Một ngày nằm viện ở khoa Hồi sức tích cực thường có chi phí 30-80 triệu đồng. Mà đã bước vào khoa cấp cứu ở đây toàn các ca nặng, phải điều trị dài ngày. Nhiều ca chạy tim phổi nhân tạo hết 600-700 triệu đồng. Mỗi tháng, khoa Cấp cứu có khoảng 150 bệnh nhân, trong đó, người không có BHYT chiếm 20-30% bệnh nhân”- bác sĩ Cấp cho biết.

  Theo bác sĩ Cấp, các nhóm bệnh có chi phí lớn, đổ bệnh bất ngờ là bệnh nhiễm trùng như uốn ván, liên cầu lợn, viêm phổi, các bệnh trường hợp cúm nặng như H1N1, H5N1… Đáng tiếc, các bệnh nhân bị các nhóm bệnh này thường sống ở quê hoặc là lao động tự do, hoàn cảnh kinh tế còn eo hẹp, đến khi bệnh nặng là cả gia đình khốn đốn, vay mượn khắp nơi hoặc bán nhà, bán ruộng. “Chỉ tính riêng bệnh uốn ván đã phải điều trị khoảng 04 tuần với chi phí 60-70 triệu đồng. Mà những người mắc bệnh thường là lao động “chân tay” như thợ xây, thợ nề, nông dân, người nhặt rác... khi họ bị các vật sắc nhọn, bẩn gây đứt tay, đứt chân thì chủ quan, coi đó như vết xước nên không đi tiêm phòng uốn ván. Đến khi có bệnh thì đã muộn hoặc phải điều trị chi phí lớn” – bác sĩ Cấp nói./.

Kỳ II: “Thảnh thơi” nằm viện)
Diệu Linh
 
Báo Nông thôn ngày nay